Mermaid Encyclopedia ตำนานนางเงือก
posted on 15 Oct 2007 12:35 by nihil in Information
เงือก
ลักษณะทั่วไปของเงือก
เมอร์เมด (mermaid) เป็นคำภาษาอังกฤษที่มีที่มาจากการผสมคำภาษาอังกฤษคำว่า mere ที่แปลว่าทะเล + คำว่า maid (maiden) ที่แปลว่าหญิงสาว จึงรวมกันออกมาเป็นหญิงสาวแห่งท้องทะเล หรือว่าเงือกนั่นเอง นางเงือกอย่างที่เรารู้จักกันเป็นสิ่งมีชีวิตในตำนานที่มีครึ่งบนเป็นหญิงสาว และครึ่งล่างเป็นหางปลานั่นเอง ส่วนเงือกที่เป็นชายเราจะเรียกว่า Merman
เงือกปรากฏในตำนานต่าง ๆ มากมายจากทั่วโลก ไม่เว้นแม้แต่ไทยเราที่มีเรื่องราวของเงือกปรากฏอยู่ด้วยเช่นเดียวกัน ดังที่จะเห็นได้จากวรรณกรรมชื่อดังเรื่องพระอภัยมณีของสุนทรภู่ ที่มีนางเงือกปรากฏมาช่วยพระอภัยมณีหลบหนีจากนางยักษ์นั่นเอง
โดยทั่วไปนั้นเชื่อว่าเงือกจะมีเสียงร้องที่ไพเราะมาก ๆ และเงือกก็มักจะออกมาร้องเพลงตามโขดหินในยามค่ำคืน ให้บรรดาชาวประมงนักเดินเรือได้หลงใหลไปกับมนต์ขลังกับเสียงเพลงนั้น เหมือนกับพวกไซเรนนั่นเอง
เกร็ดเกี่ยวกับชื่อเงือก
คำว่า mer (mere) หมายถึง ทะเล
Mermaid = mer (sea) + maid (maiden) = สตรีแห่งท้องทะเล
Merman = mer (sea) + man (man) = บุรุษแห่งท้องทะเล
Merfolk = mer (sea) + folk (people) = ชาวท้องทะเล (เรียกทั่ว ๆ ไปไม่ระบุเพศชัดเจน)
ซึ่ง SMN เราได้เล่นกับรากศัพท์ตรงนี้สร้างคำใหม่ขึ้นมาอีกคำ คือ memage อันมีที่มาจาก
Mermage = mer (sea) + mage (magician) = จอมเวทย์แห่งท้องทะเล
นั่นเอง
Mermaid, Mermage, Merman ทั้ง 3 นี้ได้ปรากฏอยู่ในโลก Terra ของ SMN และมักมีความผูกพันกับสายน้ำตามอย่างธรรมชาติของพวกเขาและเธอ
ต้นกำเนิดของเงือก
ในเรื่องต้นกำเนิดของเงือกนั้นไม่มีความชัดเจนว่ามีแหล่งที่มาใดเป็นที่แรกกันแน่ แต่ก็มีข้อสันนิษฐานที่เด่น ๆ ดังนี้
• จากจินตนการของผู้คนในสมัยโบราณ ที่มักสร้างสิ่งมีชีวิตแปลก ๆ จากการนำสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ มาผสมปนเปกัน หรือ นำคนไปผสมกับสัตว์ต่าง ๆ เป็น ครึ่งมนุษย์ครึ่งสัตว์ทั้งหลาย ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกถ้าจะมีคนสมัยโบราณจินตนการคนผสมกับปลา เป็น มนุษย์ครึ่งคนครึ่งปลา หรือ เงือกขึ้นมา
• จากตำนานเงือกของทางอัสซีเรีย ตำนานเงือกของอัสซีเรีย เป็นตำนานเรื่องหนึ่งที่มีความเก่าแก่ที่สุด เรื่องนี้เกิดขึ้นในช่วง 1000 ปีก่อนคริสตกาล ตำนานมีอยู่ว่า เทพธิดา เซมิรามิส ได้ตกหลุมรักกับหนุ่มเลี้ยงแกะและได้ทำให้เขาตายจากความหมายจะครอบครองเขา ด้วยความละอาย เธอได้กระโดดลงทะเลสาบไป แต่เพราะเทวภาพของเธอทำให้เธอไม่สามารถจมลงไปในน้ำได้ เธอจึงแปลงร่างของตนให้ออกมาเป็นครึ่งคนครึ่งปลา คือมีลักษณะออกมาเหมือนเงือกนั่นเอง
• เกิดจากผู้คนมองเห็นพะยูนอยู่บนโขดหินแล้วเห็นไปเป็นนางเงือก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยามหัวค่ำที่มีแสงอาทิตย์สลัว ๆ ไม่สามารถทำให้เห็นอะไรได้ชัดเจนนัก เมื่อมีคนเดินมาที่ริมชายหาด และเห็นพะยูนมานั่งบนโขดหิน ก็เห็นเป็นเพียงเงาที่มีลักษณะครึ่งบนเหมือนคน ครึ่งล่างเหมือนกับปลา ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นเงือกได้ง่าย ๆ ซึ่งคนไทยเราก็ดูเหมือนจะเชื่อว่าต้นกำเนิดของตำนานเงือกในเมืองไทยมาจากตรงนี้ด้วย
• มาจากโรค ไซเรโนเมเลีย หรือ เมอร์เมด ซินโดรม โรคนี้จะทำให้เด็กทารกแรกเกิดมีขา 2 ข้างติดกันเป็นพังพืดจนดูราวกับเป็นหางปลา ทำให้ผู้คนสมัยโบราณล่ำรือกันว่าเป็นเด็กที่เกิดจากการแต่งงานของมนุษย์กับเงือกจนออกมาเป็นแบบนี้ก็มีไป
เงือกน้อย (The Little Mermaid)
เงือกน้อยหรือ The Little Mermaid เป็นผลงานเทพนิยายที่ถูกรังสรรค์ขึ้นมาโดย ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์สัน และเป็นผลงานชื่อดังก้องโลกที่ถูกแปลออกมาเป็นภาษาต่าง ๆ ทั่วโลก เช่นเดียวกับถูกแปลงออกมาเป็นสื่อต่าง ๆ อย่างเช่น การ์ตูน หรือ ภาพยนตร์ เป็นต้น (โดยเฉพาะฉบับวอลซ์ดิสนี่ย์ในปี 1989 ที่เราน่าจะคุ้นเคยกันดี) ผลงานเรื่องเงือกน้อยนี้เป็นหนึ่งในผลงานคลาสสิคตลอดกาลเรื่องหนึ่ง ที่นักประพันธ์รุ่นต่อ ๆ มา ใช้เงือกตามแบบฉบับนี้เป็นบรรทัดฐาน และมีอิทธิพลต่อลักษณะธรรมชาติของเงือกที่ผู้คนรับรู้กันด้วย
“The Little Mermaid ฉบับวอลซ์ ดิสนี่ย์ อันเป็นผลงานที่คลาสสิคและเป็นที่รู้จักกันมากที่สุดเรื่องหนึ่ง”
ตรา สัญลักษณ์รูปเงือก
ในยุคกลางมีหลายต่อหลายตระกูลนิยมเอา เงือก มาใส่ไว้ในตราประจำตระกูล หรือเครื่องหมายสัญลักษณ์ขององค์กรด้วย รูปแบบที่ปรากฏกันมากคือ เงือกที่กำลังเสริมความงามของตนอยู่โดยมีกระจกกับหวีอยู่ในมือ โดยทั่วไปชาวเงือกจะมีวาจาคารมคมคาย และน้ำเสียงที่ไพเราะเพราะพริ้ง ดังนั้นในหลาย ๆ ครั้ง สัญลักษณ์เงือกจึงถูกนำมาใช้สื่อแทนเรื่องวาทศิลป์หรือการดนตรีด้วย ซึ่งนั่นก็เช่นเดียวกับในโลก Terra ของ SMN เราที่ตระกูล โอดิลอน ในแอนดิซอง นำสัญลักษณ์นางเงือกมาใส่ไว้ในตราประจำตระกูลจากความเกี่ยวพันที่ต้นตระกูลเป็นนางเงือกนั่นเอง
“ไซเรนคา เครื่องหมายทางการทหารของวอซอ เมืองหลวงโปแลนด์
สัญลักษณ์ทางการทหารนี้นำรูปเงือกมาใช้ประกอบ โดยทำออกมาในลักษณะของเงือกนักรบที่ถือดาบและโล่ และพร้อมที่จะกรำศึกสงครามในทุกเมื่อ”
เอาจากที่ลง wiser มาให้อ่านกันงับ ~

ชอบนางเงือกมากๆเลยหล่ะ
#1 By Luscinia on 2007-10-15 13:33